Cây cối.
Chắc chắn nằm trong những loài tráng lệ nhất trong toàn thể sinh vật sống.
Một số là những sinh vật lớn nhất trên Trái Đất,
khiến mọi thứ khác trở nên nhỏ bé, và đây là loại cây cao nhất trong tất cả chúng.
Chúng là loài cây rụng lá và cây lá tùng thường mọc ở những khu rừng có mùa rõ ràng,
và là những khu rừng phổ biến nhất trên Trái Đất.
Phạm vi của chúng vượt cả sự tưởng tượng.
Vùng tuyết hoang vu của Bắc Cực.
Cách một ngàn dặm từ Cực Bắc, xuống phía nam.
Đây là nơi đầu tiên mà cây cối có thể mọc lên.
Lúc đầu những cây tùng mọc rất thưa thớt,
nhưng nhanh chóng chúng chiếm lĩnh cả vùng đất.
Đây là rừng Taiga.
Số lượng cây ở đây nhiều bằng tất cả cây ở rừng mưa nhiệt đới trên thế giới cộng lại.
Rừng Taiga vòng tròn quả địa cầu và chiếm 1/3 tổng số cây trên Trái Đất.
Nó tạo ra rất nhiều khí oxy, nhờ vậy nó làm tươi mới bầu khí quyển của cả hành tinh.
Tại đầu Bắc rừng Taiga
mùa phát triển có thể chỉ xảy ra một tháng trong năm.
Có thể mất đến 50 năm cho một cây mới có thể lơn hơn một cây con.
Đó là một thế giới tĩnh lặng,
nơi rất ít sự chuyển động.
Nhưng thi thoảng vẫn có những dấu hiệu sự sống. Những câu chuyện được viết trên nền tuyết.
Dấu chân của một con cáo Bắc Cực và con thỏ nó lén lút theo sau.
Một con gấu mẹ Bắc Cực cùng với 2 con của nó.
Một số loài quá khó để có thể trông thấy đến nỗi chúng ví như những linh hồn.
Một người có thể sống cả đời trong những khu rừng này và không bao giờ nhìn thấy một con linh miêu.
Con mèo phải đi lang thang hàng trăm dặm để kiếm mồi
và có thể không bao giờ xuất hiện ở cùng khoảng rừng lần thứ hai.
Đó là một bản chất vô cùng hoang dã.
Với quá ít con mồi ở nơi đây, cuộc sống của kẻ săn mồi đặc biệt khó khăn.
Sinh vật hiếm hoi bởi quá ít có thể ăn lá kim tùng.
Nai sừng tấm là một ngoại lệ.
Vì phát triển rất khó khăn
nên cây tùng bảo vệ những cái lá quý giá của chúng bằng cách bơm đầy chúng với nhựa thông.
Điều đó làm giảm lượng nước mất đi, nhưng đồng thời cũng khiến chúng có vị rất tệ.
Ít ra hạt của cây tùng còn có thể ăn được,
nhưng chúng được bảo vệ bởi lớp giáp vỏ hình nón bên ngoài,
và chúng cần những kẻ chuyên biệt để chạm tới.
Cái mỏ phi thường của loài chim mỏ chéo(Loxia),
có thể bẩy lớp vỏ bật ra, nhờ vậy lưỡi của nó có thể lấy hạt ra.
Chim là những kẻ có phước.
Khi thức ăn mùa vụ đã được thu hoạch chúng có thể bay về phương nam.
Nhưng có một loài rất chuyên nghiệp trong sinh tồn tại khu rừng băng giá này,
chúng có thể ở lại đây và hoạt động suốt cả năm.
Theo văn hóa địa phương ở đây, wolverine là mối liên kết với thế giới thần linh,
và là thú lai giữa gấu và sói.
Nhưng thực tế, chúng là những chú chồn to lớn.
Tầm vóc đó giúp nó giữ được nhiệt cho cơ thể nhưng cũng làm rộng thêm thực đơn của chúng.
Nó to lớn và mạnh mẽ đến nỗi thậm chí có thể hạ gục một con tuần lộc đã trưởng thành.
Kích thước của chúng, đã nói lên rằng loài động vật này có thể ăn nhiều hơn chỉ trong một lần hơn bất kỳ loài nào khác
cũng vì lẽ đó chúng còn được biết đến như những kẻ phàm ăn.
Tính phàm ăn ở nơi này là một chiến lược rất hiệu quả.
Đó là điều sáng suốt để ăn tất cả những gì có thể khi bạn có thể.
Và thậm chí khi một kẻ háu ăn không thể ăn thêm nữa,
chúng cất giữ lại thức ăn thừa cho lần ăn sau, bên dưới lớp tuyết lạnh xung quanh.
Xuân về trong cánh rừng băng giá.
Gà gô (Tetrao urogallus) cũng có thể tiêu hóa được lá kim tùng.
Nhưng kiếm ăn không được ưu tiên tại thời điểm này.
Như những đấu sĩ, các con đực cặp đôi cho một trận chiến.
Mỗi con chỉ có một cơ hội duy nhất để gây ấn tượng với con cái.
Vì thế cả hai đều không thể đánh mất sự tập trung.
Kẻ bại trận bị thương có thể không thể sống sót.
Các cư dân của vùng hoang dã rộng lớn này,
có thể sống và chết đi mà không hề có sự tiếp xúc nào với loài người.
Mong mãi là như vậy.
Rừng phương Bắc có thể là lớn nhất trên Trái Đất.
Nhưng để thấy loài cây tùng phát triển hết khả năng của chúng
bạn phải hành trình một nghìn dặm về hướng Nam ở nơi này.
Bờ Thái Bình Dương của Bắc Mỹ.
Vùng đất của loài cây độc cần, linh sam douglas và cây gỗ đỏ khổng lồ.
Nơi đây, nước không bao giờ bị đóng băng,
và cho dù không có mưa
thì lá kim có thể hút hơi ẩm từ sương bay vào từ biển.
Năng lượng mặt trời mang lại sức sống cho các khu rừng này
không chỉ trong 1 tháng như ở rừng Taiga mà kéo dài đến nửa năm.
Những cây tùng này phát triển gấp 10 lần so với khu vực gần Bắc Cực
và chúng sống cả nghìn năm.
Một lùm cây gỗ đỏ tại California
có đến 3 trong số cây cao nhất trên Trái Đất.
Cây này cao hơn 100m bằng chiều cao của tòa nhà 30 tầng.
Những khu rừng này đã mọc từ rất lâu trước khi cả con người xuất hiện trên Trái Đất.
Buổi sơ khai của những khu rừng này là cách đây 20 triệu năm,
và tồn tại trước cả ngọn Alps Thụy Sĩ hay dãy núi Rocky.
Có nhiều vật thể sống trong một khu rừng tùng to lớn hơn bất kỳ khu rừng mưa nhiệt đới nào.
Nhưng tất cả chúng đều nằm bên trong cây.
Nơi này lá vẫn không thể tiêu hóa được cũng như ở rừng Taiga,
nên động vật vẫn rất hiếm, nhưng chúng vẫn hiện diện.
Một chú chồn thông. Lúc này là mùa xuân, thời điểm tốt nhất trong năm để chú tìm kiếm thức ăn.
Trứng chim là bánh snack theo mùa và trong một khoảng thời gian ngắn chúng có rất nhiều.
Đôi khi, có lẽ là quá đầy đủ.
Nhưng để sống vĩnh viễn ở đây, chồn thông cần một nguồn thức ăn khác đảm bảo hơn.
Sóc phù hợp với nhu cầu.
Chúng sinh sôi ở đây nhờ quả thông và mặc dù quả thông có cũng theo mùa
chúng có thể trữ lại và ăn dần suốt cả năm.
Những con sóc đang bận bịu tìm bạn tình.
Đó là tin tốt đối với kẻ săn mồi. Lúc lơ là mất cảnh giác sóc trở nên dễ bị tấn công.
Nhưng lần này, cặp sóc say tình lại được an toàn.
Có một con đơn độc đang dự trữ thức ăn, kẻ sẽ trở thành mục tiêu dễ dàng hơn.
Đầu mùa hè và lũ cú nâu con vẫn còn non nớt.
Cú trưởng thành chỉ có thể nuôi bầy con chúng ở đây
khi mà mùa chuột đồng vừa đủ cung cấp thức ăn cho chúng.
Đã đến lúc cho chúng thực hiện cú bay đầu tiên.
Nhảy trên các cây cao nhất thế giới, thì không dành cho kẻ yếu tim.
Nếu muốn nhảy xuống từ đây cách khá hay để làm là nhảy theo từng bậc.
Mặt đất không phải là nơi phù hợp cho một con cú.
Nếu chú muốn leo lên đến chỗ của nó chú ta sẽ phải kiên trì thôi.
Còn bây giờ thì hãy thực hiện một cú nhảy khác nào.
Rừng tùng ở Châu Mỹ có thể chưa phải là nơi có nhiều động vật nhất
nhưng cây cối ở đây thì thật là phi thường.
Cây cự sam khổng lồ này, một họ của cây gỗ đỏ, là sinh vật sống lớn nhất trên Trái Đất.
Được gọi với tên Tướng Sherman, nó nặng bằng 10 con cá voi xanh.
Cao hơn nữa trong ngọn núi gần đó, loài thông bristlecone là cá thể sống lâu đời nhất trên hành tinh.
Một vài cây đã ở đây năm nghìn năm.
Chúng đã có mặt trước khi kim tự tháp được xây dựng,
và xuất hiện được 3000 năm trước khi Chúa ra đời.
Băng qua đường xích đạo, trong vùng bán cầu nam có những cánh rừng giống như các khu rừng ở phương bắc.
Ở đây tại Nam Mỹ
loại cây araucaria hay cây đố khỉ (monkey puzzle) thì giống như cây tùng ở rừng Taiga.
Chúng có vảy không thấm nước thay vì lá kim,
và trái hình nón tuy trông hơi khác nhưng vẫn có nguyên tắc chung.
Loài vẹt đuôi dài mỏ mảnh thay vì chim mỏ chéo, lấy hạt của cây.
Nơi nào mà mùa sinh trưởng lâu dài hơn, nơi đó luôn có loài cây alerce, cây gỗ đỏ ở phương nam.
Như ở phương Bắc lạnh giá, những khu rừng Valdivia của Chile tồn tại rất ít động vật.
Và đó cũng là điểm tương đồng cuối cùng.
Đây là thế giới kỳ lạ của các sinh vật nhỏ con.
Hươu pudu, loài huơu nhỏ nhất thế giới ăn những chiếc lá to lớn của cây gunnera.
Con cái chỉ cao có 30 cm
và con của nó thì hiếm khi lớn hơn một con mèo con.
Con đực phải luôn canh chừng. Có những con thú săn mồi ở đây sẽ bắt mất con của nó.
Một con thú nhỏ con khác, mèo kodkod.
Loài mèo nhỏ nhất ở Châu Mỹ. MỘt con nai pudu con sẽ là một bữa thịnh soạn đối với chúng.
Nhưng với sự đề phòng của con nai pudu đực, con mèo kodkod phải tránh khỏi tầm nhìn của con nai.
Lũ bướm đêm đang nở. Chúng là những con cuối cùng của mùa hè.
Con mèo nhỏ ắt hẳn sẽ tóm được chúng.
Không ai biết vì sao loài vật ở đây lại rất nhỏ,
nhưng ít nhất chúng có thể sống sót với khầu phần ít ỏi.
Bạn có thể gọi đây là trò chơi mèo bắt bướm.
Lúc mùa đông đến với Chile cũng là lúc mùa xuân đang về trên vùng bán cầu bắc.
Đây là khu rừng lá rụng ở Homme.
Ngủ suốt cả mùa đông, giờ thì chúng đang chuyển mình
một trong những thay đổi kỳ diệu nhất trong thế giới tự nhiên.
Vào cuối xuân phong cảnh nơi này được khoác lên một màu xanh tươi.
Thay vì cây tùng, ở đây có loại cây lá rộng
và điều đó làm nên đặc điểm hoàn toàn khác biệt cho khu rừng này.
Nhờ tán rộng nên lá cây ở đây thu được nhiều ánh sáng hơn lá kim
nhưng chúng cũng mỏng, mềm và ăn được.
Và loài khác ăn các loài ăn lá.
Mùa xuân về trên những khu rừng lá rộng lớn tại Đông Âu và vùng Nga Á.
Mấy con vịt uyên ương đang ve vãn nhau.
Con vịt cái làm tổ trong một cái lỗ trên cây.
và khi đến giờ tất cả rời tổ nó sẽ là con dẫn đường.
Bầy vịt con chỉ mới 24 giờ tuổi.
Đó là một khoảng cách dài, và cần một vài tiếng kêu khích lệ.
Hai con đã xuông Bảy con nữa thôi.
Vẫn còn 2 con mất tăm.
Tất cả có mặt đầy đủ và bình an.
Nhưng chúng chưa thể an toàn nếu chưa tới được chỗ có nước
mà ao nước trong rừng thì xa đến cả dặm.
Những ngày tháng 6 là những ngày dài nhất,
và khắp bán cầu bắc, những chiếc lá rộng làm việc cật lực.
Trên bờ biển phía đông Bắc Mỹ, trông như những buổi chiều khác của mùa hè
nhưng đêm nay rất khác biệt.
Sau 17 năm nằm dưới lòng đất
các sinh vật đang bắt đầu trồi lên.
Các con nhộng của loài ve sầu sinh trưởng theo mùa đã luôn chờ đợi dịp tốt của chúng.
Giờ đây diễu hành như những thây ma tiến về cái cây gần nhất và bắt đầu bò lên.
Ban đầu chỉ có khoảng vài nghìn con
nhưng chẳng bao lâu có hơn 1 tỉ con đi thành đàn khắp cả khu rừng.
Sự trỗi dậy của côn trùng lớn nhất trên hành tinh đang diễn ra.
Chúng xâm chiếm các cành cây ở trên cao, tại đó chúng lột xác chui ra khỏi lớp vỏ bên ngoài,
rồi thành hình, dạng trưởng thành có cánh của chúng.
Lúc đầu chúng có màu trắng và mềm nhưng chúng có khoảng thời gian đến bình minh để chuyển đổi.
Sau 17 năm vắng bóng khu rừng bây giờ tràn ngập lũ ve sầu.
Các con trưởng thành thì vụng về và rất béo bỡ.
Đối với loài rùa và các cư dân khác trong rừng
đây chính là bữa thịnh soạn mà chúng may mắn có được một lần trong đời,
và chúng ngốn vào bụng hết sức có thể.
Chưa bao giờ có khoảng thời gian tốt như thế này.
Lũ ve sầu không có gì để tự vệ và như đang mời gọi những kẻ săn mồi.
Dòng côn trùng đến không ngừng,
nhiều đến nỗi tất cả con thú ăn mồi đều tới điểm muốn vỡ bụng.
Và lũ ve sầu vẫn tiếp tục xuất hiện.
Với việc những con thú ăn mồi đã no căng, những kẻ sống sót có thể đạt được mục đích của mình.
Sau khi giao phối xong, các con trưởng thành đẻ trứng và lúc đó nhiệm vụ của chúng hoàn tất.
Chỉ trong vòng vài ngày toàn bộ bầy ve sầu sẽ chết đi, và khu rừng sẽ trở lại yên vắng.
Ve sầu ở đây, sẽ không được nghe tiếng cho đến 17 năm sau.
Sau khi làm mồi cho bầy ăn thịt, ve sầu còn để lại một món quà cuối cùng cho chính khu rừng.
Các dưỡng chất của một thế hệ ve sầu tất cả trở về với đất,
và cây cối tận hưởng một khoảng thời gian tăng trưởng đột biến.
Đây có thể là một đống phân bón lớn nhất trong thế giới tự nhiên.
Ở các khu rừng lá rộng của Đông Âu,
ngày bắt đầu ngắn dần. Một âm thanh ban sơ báo hiệu mùa thu sắp đến.
Con hươu hung đực bắt đầu động dục.
Không khí nặng mùi của bầy hươu cái.
Luật rất đơn giản.
Kẻ chiến thắng sẽ có được mọi thứ.
Khắp bán cầu bắc các khu rừng rụng lá đang thay đổi.
Lá cây từng là nguồn thức ăn và là nơi che chở hồi còn mùa xuân giờ đang rụng xuống đất.
Tại khu rừng lá rộng nước Nga mùa đông đặc biệt khắc nghiệt.
Dẫu vậy vẫn có vài loài luôn được hưởng lợi ích từ sự khắc nghiệt này.
Lũ chim kền kền đen rỉa xác của một con hươu sao,
đã chết bởi cái lạnh hoặc chết đói.
Loài chim có nguy cơ tuyệt chủng này là những vị khách.
Chúng bay đến đây từ phương Bắc để tránh thời tiết còn lạnh hơn ở Siberia.
Một con báo Amur.
Loài mèo hiếm nhất trên Trái Đất.
Mùa đông là khoảng thời gian khó khăn với người thợ săn này.
Không còn lá cây để ẩn nấp và không có con mồi non nào.
Con cái này còn chịu thêm áp lực kiếm mồi cho đứa con 1 năm tuổi.
Sẽ phải mất thêm 12 tháng nữa chú mới đủ khả năng tự lập.
Lũ kền kền ồn ào đã rời bỏ cái xác.
Đó là một phát hiện quý giá cho mấy con báo.
Nhưng chú báo con lại chẳng hề hay biết sự cấp bách của mẹ nó.
Lũ kền kền đã bỏ lại nhiều miếng thịt ngon
nhưng cái xác đã bị đông cứng.
Báo mẹ xé da ra để cho con của nó ăn dễ dàng hơn.
Chỉ còn lại 40 con báo Amur trong tự nhiên
và con số đố ngày càng giảm.
Sự khắc nghiệt của mùa đông ở đây cản trở sự tăng trưởng của chúng.
Những con báo mẹ phải mất một thời gian lâu hơn để nuôi con nó đến khi chúng tự lập
hơn loài báo ở châu Phi phải bỏ ra.
Nếu báo mẹ có thể cung cấp cho con nó thêm vài tuần nữa,
mùa xuân đến sẽ mang đến nhiều mồi hơn và nó sẽ bớt đi gánh nặng.
Đối với tất cả cư dân tại khu rừng theo mùa này
sự chờ đợi lâu dài, giá lạnh sắp sửa kết thúc.
Mùa xuân tại khu rừng rụng lá rất đặc biệt.
Không còn lá che ở trên cao, các tia nắng chiếu thẳng xuống đất
mang hơi ấm đánh thức cây cỏ từ giấc ngủ mùa đông.
Thực vật trên mặt đất đang vội vã mọc lên
trước khi lá của những cái cây phía trên mọc lại và cướp mất nguồn sáng của chúng.
Các bông hoa của chúng vừa tô điểm cho mặt đất khu rừng
vừa đem đến mật hoa mời gọi đến các loài côn trùng mới xuất hiện.
Hoa xuân nở tại khu rừng lá rụng thì không có điều tương đồng
ở các khu rừng tùng hay ở các cánh rừng nhiệt đới.
Chỉ trong vòng vài tuần tầng tán đã đóng lại,
và chỉ có vài tia sáng may mắn mới xuyên qua được khu rừng.
Trên những ngọn cây, lá tán rộng nhanh chóng mọc ra hết cỡ
để hưởng thụ nhiều nhất mùa hè trong khi nó vẫn còn.
Sau đó chỉ vài tháng sau, ngày lại bắt đầu ngắn lại
và cây cối phải ngưng hoạt động, cho lá rụng xuống để chuẩn bị
cho một thời kỳ giá lạnh tối tăm sắp đến.
Màu đỏ lan truyền trên những cánh rừng ở Bắc Mỹ khi chuyển mùa.
Hiệu ứng tạo ra một khung cảnh thật tuyệt đẹp và rộng lớn
đến nỗi có thể thấy được từ ngoài không gian.
Băng giá của mùa đông không phải lý do duy nhất khiến cây phải rụng lá.
Những khu rừng này nằm tại vùng nhiệt đới.
Nơi đây thời gian ban ngày không bao giờ đổi.
Nhưng mùa khô thì gay gắt đến nỗi
cây cối không muốn đánh mất đi lượng nước
mà sẽ mất đi vì bốc hơi từ những tán lá rộng. Do đó, lá buộc phải rụng.
Khu rừng này giống như một khu rừng châu Âu vào giữa đông,
nhưng nhiệt độ cao hơn nhiều, và loài thú ở đây cũng rất khác biệt.
Đối với các loài vật sống tại các khu vừng gỗ tếch của Ấn Độ đây là thời gian tuyệt vọng,
nhưng sự cứu tin vẫn nằm trong tầm với.
Cây mahwa sắp ra hoa.
Hoa của nó chứa nhiều mật sức hút không thể cưỡng lại được.
Cây mahwa chính là ốc đảo trong một sa mạc khô nóng.
Những kẻ bay nhảy hay leo trèo không phải lả kẻ duy nhất được chia phần.
Hươu đốm đi theo bọn khỉ langur
thu lượm những bông hoa rụng xuống đất.
Lũ khỉ chào đón bầy hươu, vì lũ hươu có khả năng phát hiện thú ăn mồi phi thường.
Nếu bầy hươu bình thản, thì ắt hẳn rất an toàn khi xuống dưới đất
và thu nhặt thức ăn nằm dưới đó.
Nhưng sẽ là không sáng suốt khi di chuyển ra xa khỏi những chú lính gác huơu.
Vùng Madagascar nhiệt đới.
Đang vào mùa mưa.
Bây giờ là lúc cây baobab mộc lại lá
và thu thập nước để trữ lại trong thân cây khổng lồ của chúng, để dành cho mùa khô sắp đến.
Hình dạng thời tiền sử của loại cây này là rất nổi danh
nhưng ít ai đã từng chứng kiến được điều kỳ diệu thực sự của cây baobab
bởi điều đó chỉ xảy ra trong đêm và ở trên ngọn cây.
Đầy ắp nước, cây baobab chuẩn bị cho nó một cuộc trình diễn đáng nhớ.
Một khi nở ra, loại hoa nhụy dài này có thể nở hết cỡ chưa đến 1 phút.
Khi các bông hoa nở rộ thì các loài vật trong rừng thức dậy.
Loài vượn cáo chuột đã ngủ suốt mùa khô.
Khi mưa có trở lại cũng là lúc nó bắt đầu bận rộn.
Có đến hàng tá con ở chung cái lỗ cây nhưng vẫn còn dư nhiều chỗ.
Loài linh trưởng nhỏ nhất thế giới nhỏ hơn cả bàn tay của bạn.
Trên các cành cây cao, mật hoa baobab bắt đầu tuôn chảy.
Một ngụm nước ngọt chứa đầy năng lượng lỏng này
là một cách lý tưởng cho vượn cáo khởi đầu một ngày.
Mật rỉ ra từ nhụy hoa rồi chảy thành giọt xuống cánh hoa.
Nhưng loại mật này không phải để phục vụ cho loài vượn cáo.
Chính loài bướm diều hâu khổng lồ này mới là kẻ uống mật mà cây cần thu hút.
Lúc chúng hút mật và di chuyển từ cây này sang cây khác bướm sẽ mang theo phấn hoa và thụ phấn cho hoa.
Mật hoa là món khai vị tuyệt vời cho bầy vượn cáo
nhưng lũ bướm mới là món ăn chính.
Bướm sâu rất quan trọng đối với vượn cáo
vì chúng sẽ lắp đầy lượng mỡ dự trữ mà vượn cáo cần để sống qua được mùa khô cằn cỗi.
Vượn cáo có vẻ là kẻ quấy rối đối với cây baobab.
Chúng tiêu diệt kẻ thụ phấn cũng như cướp mật của cây
nhưng vượn cáo cũng cho vài thứ trả lại.
Đó là, khi vượn cáo tóm bắt lũ bướm sâu, bộ lông của chúng chắc chắn dính phải phấn hoa
do đó vượn cáo cũng trở thành những kẻ đi thụ phấn.
Với sự luân phiên giữa mùa khô và mùa mưa mang lại những thay đổi cho một số khu rừng nhiệt đới
thì sự thay mùa giữa mùa hè và mùa đông cũng quyết định sự sống cho nhiều khu rừng ôn đới.
Dù đó là cây có lá hình kim hay là có lá tán rộng
thì chính khả năng sống còn theo sự thay đổi hàng năm của chúng đã cho phép chúng mọc trên những khu vực rộng lớn của Trái Đất
và tạo thành những khu rừng theo mùa,
những khu rừng vĩ đại nhất tất cả.